علائم دهانی ایدز (HIV) و نشانه های هشداردهنده: چگونه علائم اولیه را تشخیص دهیم؟
به گزارش مهسان بلاگ، ویروس HIV یا ایدز یکی از خطرناکترین ویروسهایی است که مستقیماً به سیستم ایمنی بدن حمله کرده و آن را بهتدریج تضعیف میکند. این ضعف ایمنی موجب میشود که بدن فرد آلوده در برابر انواع عفونتها و بیماریها آسیبپذیرتر شود، حتی در برابر بیماریهایی که در افراد سالم مشکلی ایجاد نمیکنند. از آنجا که این ویروس میتواند سالها در بدن فرد باقی بماند بدون اینکه علائم آشکاری داشته باشد، تشخیص زودهنگام آن از اهمیت بالایی برخوردار است. یکی از روشهای تشخیص اولیه، توجه به علائم دهانی است که ممکن است نشاندهنده وجود ویروس باشند. در این مقاله، به بررسی برخی از نشانههای هشداردهندهای که میتوانند در داخل دهان ظاهر شوند، پرداخته و نقش دندانپزشکان در شناسایی زودهنگام این بیماری را بررسی خواهیم کرد.

جهت مطالعه بیشتر به مجله ستاره هم سر بزنید
ولی ویروس ایدز یا HIV به سیستم ایمنی حمله می نماید. سیستم ایمنی، گروهی از سلول ها هستند که بدن را در برابر انواع عفونت ها محافظت می نماید و بدون آنها توانایی بدن برای مبارزه با انواع عفونت ها تضعیف می گردد. لذا وقتی ویروس HIV وارد بدن فردی گردد، به تدریج قدرت دفاعی بدن وی ضعیف می گردد و این فرد در برابر انواع بیماری ها و ویروس های مختلف به سلول ها و بافت های مختلفی از بدن حمله می نمایند.
ولی ویروس ایدز یا HIV به سیستم ایمنی حمله می نماید. سیستم ایمنی، گروهی از سلول ها هستند که بدن را در برابر انواع عفونت ها محافظت می نماید و بدون آنها توانایی بدن برای مبارزه با انواع عفونت ها تضعیف می گردد. لذا وقتی ویروس HIV وارد بدن فردی گردد، به تدریج قدرت دفاعی بدن وی ضعیف می گردد و این فرد در برابر انواع بیماری ها و عفونت ها حتی آنهایی که در حالت عادی بیماری زا نیستند آسیب پذیر می گردد. این فرایند قابل رویت نیست و راهی وجود ندارد تا با نگاه کردن به افراد بگوییم که آیا به HIV مبتلا هستند یا خیر ولی آزمایش خون می تواند پس از چند ماه از اولین تماس، ویروس را در خون آشکار کند. افراد آلوده به HIV ممکن است سال ها کاملا سالم بمانند و حتی خودشان ندانند که آلوده هستند. ولی در این دوره یا در دوره نهفته بیماری برخی افراد می توانند علایم دهانی خاصی داشته باشند که توجه به آنها در تشخیص به موقع این بیماری می تواند یاری نماینده باشد. مثلا فرد دچار عفونت قارچی یا کاندیدایی در دهان گردد. منظور از کاندیدا ضایعات شیری رنگ یا سفید روی زبان، سطح داخلی گونه ها و گاهی سقف دهان، لثه ها و لوزه ها می باشد. از علایم بروز کاندیدا در دهان می توان احساس طعم بد و سوزش در دهان را ذکر کرد. در ابتلای معمولی به کاندیدا درمان های رایج می تواند پاسخگو باشد ولی در فرد مبتلا به ایدز، درمان پاسخ نمی دهد. علامت بعدی خطوط سفیدی است که در کناره زبان دیده می گردد و ما اصطلاحا به آن لکوپلاکیای مویی می گوییم، که عامل اصلی به وجود آوردنده آن ویروس است. به محض مشاهده چنین ضایعه ای باید فورا به متخصص بیمار ی های دهان مراجعه کرد.
آفت های متعددی که در نواحی مختلف دهان ایجاد می گردد، مرتب عود می نماید و به راحتی درمان نمی گردد از علایم مهم دیگر وجود ویروس ایدز در خون است. از علایم دیگر تبخال های مزمن و طولانی مدت چه در داخل دهان چه در لب هاست که به طور متعدد فرد را مبتلا می نماید. با مشاهده چنین علایمی دندانپزشک باید بیمار را مشکوک به ایدز فرض کند. البته باید توجه داشت که بسیاری از این علایم اختصاصی برای ایدز نیستند مثلا عفونت قارچی علل دیگرهم دارد؛ اما اگر به راحتی درمان نگردد می تواند نشانگر ابتلا به ایدز باشد. بعلاوه آفت و تبخال معمولی در بسیاری از افراد دیده می گردد اما اگر به صورت شدید در نواحی مختلف دهان و همراه با عود مکرر باشد می تواند نشانه ابتلا به ایدز باشد. به هرحال در همه این موارد تشخیص پزشک لازم است. در برخی تحقیقات از بزاق دهان برای تشخیص ویروس ایدز استفاده می گردد که با تایید این آزمایش می توان به راحتی در مطب به آنالیز وجود ویروس در بدن پرداخت و این اهمیت بزاق را در تایید تشخیص برخی بیمار ی ها نشان می دهد. برای پیشگیری و احتیاط، اگر پوست دندانپزشک صدمه دیده نباید برای بیمار کار مستقیم دندانپزشکی انجام دهد.
نتیجهگیری:
ایدز بیماریای است که میتواند سالها بدون علامت در بدن فرد باقی بماند، اما برخی نشانههای دهانی ممکن است سرنخهای مهمی برای تشخیص زودهنگام آن فراهم کنند. عفونتهای قارچی مقاوم به درمان، تبخالهای مکرر، آفتهای عودکننده و تغییرات خاص در سطح زبان، همگی میتوانند بهعنوان علائم احتمالی این بیماری در نظر گرفته شوند. اگرچه وجود این علائم بهتنهایی نشانه قطعی ابتلا به HIV نیست، اما در صورت مشاهده چنین مشکلاتی، مراجعه به پزشک و انجام آزمایشهای تشخیصی ضروری است. آگاهی و تشخیص زودهنگام میتواند تأثیر بسزایی در کنترل بیماری و جلوگیری از پیشرفت آن داشته باشد.