یک خراسان پژوه: ایرانی بودن مان را مدیون حفظ سنت ها هستیم - مهسان بلاگ

رضا سلیمان نوری در گفت وگو با خبرنگار خبرنگاران در خصوص آیین های نوروزی خراسان که به فراموشی سپرده شده اند، اظهار کرد: در بحث این که اصالت آیین های نوروزی حفظ شده یا نشده، باید این مقوله را در نظر گرفت که با پیشرفت تکنولوژی بسیاری از روحیه ها تغییر نموده و به دنبال تغییر روحیه ها، سنت ها نیز مدرن و جدید شده اند؛ اصل سنت حفظ شده است اما وسایل اجرای سنت تغییر نموده است.

وی اضافه نمود: یک نمونه ملموس برای این موضوع، مساله لحظه تحویل سال در حرم مطهر رضوی است، لحظه تحویل سال در حرم بر اساس اسناد موجود با خاموش کردن چراغ های پیه سوز داخل حرم اعلام می شده، که این فرایند بعدها به سه بار خاموش و روشن کردن سیستم برق حرم تبدیل می گردد و تا اوایل دهه 70 نیز این کار ادامه داشته است.

این خراسان پژوه اظهار داشت: پس از این روش در کنار خاموش و روشن کردن، گفتن یا مقلب القلوب و اجرای مراسم کامل نیز انجام می شده است و این کار به دلیل این است که سیستم صوتی حرم کامل شده و می تواند جوابگوی تمام مردم در نقاط مختلف حرم باشد.

سلیمان نوری ادامه داد: مدتی بعد خاموش و روشن کردن سیستم برق در حرم حذف شده و فقط استفاده از سیستم صوتی برای بقعه منوره و رواق های اطراف و نه تمام حرم اجرا می گردد، سال جاری نیز به دلیل شرایط به وجود آمده لحظه سال تحویل از حرم به صورت تصویری پخش خواهد شد.

وی توضیح داد: فرایند سنت که اعلام تحویل سال نو در حرم مطهر رضوی است باقی مانده؛ اما در طول زمان وسایل اعلام این لحظه تغییر نموده است، آنچه از این سنت حفظ شده، نقاره زنی لحظه سال نو و اعلام تحویل سال است که سال جاری به دلیل برگزاری نوروز موسوی این برنامه نیز انجام نمی گردد.

رئیس هیئت مدیره انجمن چهارباغ اضافه نمود: نوروز موسوی به این معنی است که سالگرد شهادت امام موسی کاظم (ع) با تحویل سال یکی شده و به دلیل تقارن مناسبت ها سال جاری نقاره زنی در حرم مطهر که قرار است به صورت تصویری از تلویزیون پخش گردد را نخواهیم داشت.

آیین ها و رسومات خاص نوروز در مشهد

سلیمان نوری در خصوص آیین های خاص مشهد برای نوروز، بیان کرد: آیین های خاص مشهد که بر اساس وجود بقعه منوره در شهر به وجود آمده اند مانند سنت قدیمی مشهد به نام عیدی امام رضا(ع) است که از یک هفته مانده به تحویل سال هر فردی که برای زیارت به حرم می رفته، سکه های خرد داخل جیبش را در چهار طرف حوض (اسمال طلا) می انداخته و لحظه تحویل سال مردمی که به زیارت آمده اند سکه ها را به عنوان عیدی امام رضا(ع) و برای برکت پولشان بر می داشتند.

وی ادامه داد: امروزه ساختار قبلی صحن کهنه تغییر نموده و بعضی از قدیمی های مشهد برای سال نو در صحن آزادی این کار را انجام می دهند؛ این کار یکی از سنت های خاص حرم مطهر رضوی است که توسط بعضی از قدیمی های مشهدی انجام می گردد.

این خراسان پژوه اضافه نمود: سنت دیگر این است که معمولا به دلیل تفکرات سنتی مردم مشهد، آقایان سر سفره هفت سین حاضر نمی شوند و سال نوی خود را در اطراف حرم و یا خود حرم مطهر تحویل می نمایند که در حال حاضر این سنت کم و بیش اجرا می گردد.

سلیمان نوری یادآور شد: یکی دیگر از سنت های نوروزی در مشهد این است که آقایانی که لحظه سال تحویل را طبق سنت های قدیمی در حرم گذراندند، زمان ورود به خانه باید به ترتیب سن و یا به ترتیب توان اقتصادی و هزینه ای که برای خانه می نمایند، وارد شوند و همواره نان یا سبزی را به عنوان برکت تازه خانه به همراه دارند.

وی بیان کرد: قدیمی های مشهد لحظه سال تحویل را زیارت مختصری از امام رضا(ع) انجام می دادند، سپس به زیارت اهل قبور بزرگان فامیل می رفتند و پس از آن دید و بازدید خود را شروع می کردند؛ اما این سنت به طور تقریبی منسوخ شده و بسیار کم اجرا می گردد. آیین های گفته شده مختص روز اول نوروز است و در ادامه دیدارهای نوروزی است که بر اساس بزرگی، کوچکی و نسبت ها انجام می گیرد.

معرفی سنت ها مهم ترین تدبیر برای جلوگیری از فراموش شدن آن هاست

رئیس هیئت مدیره انجمن چهارباغ معرفی سنت ها را مهم ترین تدبیر برای جلوگیری از فراموش شدن آن ها دانست و تشریح کرد: زمانی که سنت ها را معرفی نمی کنیم، پس از ازبین رفتن نسل قدیم، نسل جدید اطلاعی از سنت ها ندارد تا بتواند آن ها را اجرا کند؛ اطلاع رسانی سنت ها مهم ترین موضوع است که متاسفانه نبود فرهنگ فولکلور قوی نه در خراسان و نه در کشور باعث وجود چنین اتفاقی شده است.

سلیمان نوری اضافه نمود: حتی در کتاب ها و مقالاتی که در خصوص سنت صحبت می گردد عمق سنت مطرح نشده و فقط رویه آن مورد توجه بوده است، اگر مفهوم سنت ها برای مردم تعیین گردد امکان دارد که رویه سنت ها تغییر کند اما اصل آن ها هیچ وقت تغییر نخواهد کرد.

وی ادامه داد: ایرانی بدون سنت ها ایرانی نیست، باید به هر نحوی در رسانه ها، بیانیه ها و کتاب ها، سنت ها و ریشه های آن برای مردم بازگو گردد تا خود مردم برای حفظ آن کوشش نمایند.

وبمستر وبلاگ: وبمستر وبلاگ | مجموعه از ترفندها، ابزارها و پکیج های آموزشی برای وبمسترها