چرا مجرد ها بوی خاصی می دهند؟
به گزارش مهسان بلاگ، انبوهی از اطلاعات روانشناختی و زیستی در بوی بدن ما ذخیره شده است که به دلایلی از همه آن ها چشم پوشی می کنیم.
لویی چهار دهم، پادشاه فرانسه، شیفته عطر بود. در کاخ ورسای همه اتاق ها را با گل تزئین می کردند و به تمام وسایل اتاق و آب نما ها عطر می زدند، حتی مهمانان قصر هم پیش از ورود عطر باران می شدند.
چه به این علت که روال بهداشت شخصی او از معیار های امروزی فاصله داشت یا شاید، چون از بازی با عطر و بو ها لذت می برد به هر حال لویی چهار دهم خوب می دانست که بویایی چقدر مهم است.
بوی بدن جزئیاتی در خصوص سلامت ما آشکار می نماید، برای مثال وجود برخی بیماری ها (وبا بویی شیرین دارد و دیابت شدید بویی شبیه سیب گندیده می دهد). مهمت محمود، روانشناس بو و بویایی از دانشگاه مک کواری استرالیا می گوید: بوی بدن می تواند نکاتی در خصوص رژیم غذایی ما آشکار کند.چند تحقیق در این زمینه وجود دارد که با هم تناقض دارند، اما گروه پژوهشی ما دریافت که هر چه بیشتر گوشت مصرف کنید بوی بدن تان خوشایند تر می گردد.
مردان بوی بدن زنان را در دوره آزاد سازی تخمک در چرخهٔ تخمدان خوشایند و مجذوب نماینده می یابند، زمانی که بدن زن آماده باروری می گردد و بوی بدن زن را در دوران قاعدگی برایشان ناخوشایند است. به نظر کارشناسان این پژوهش، چنین حسی به اجداد ما در گذشته یاری می نموده است که برای فراوری مثل جفت مناسبی برای خود پیدا نمایند. مقدار تستوسترون در مردان هم باعث می گردد که بوی بهتری بدهند.
هر چند بوی بدن بر اثر رژیم غذایی و شرایط تندرستی ممکن است تغییر کند، اما بخش اصلی بوی منحصر به فرد ما را ژن ها معین می نماید.
بوی بدن ما آنقدر خاص است و بویایی ما آنقدر دقیق است که افراد می توانند تی شرت های آغشته به عرق بدن دوقلو های همسان را از میان تی شرت های گروهی آدم دیگر تشخیص دهند. بوی بدن دوقلو های همسان چنان شبیه به یکدیگر است که شرکت نمایندگان در این تحقیق دو تی شرت متعلق به یک نفر را با تی شرت های دوقلو های همسان اشتباه گرفتند.
آگنیتسکا سوروکوفسکا، روانشناس و متخصص حس بویایی انسان از دانشگاه بروسلاو در لهستان می گوید: این موضوع از این نظر اهمیت دارد که نشان می دهد ژن ها بر بوی بدن ما اثر دارند. پس ما می توانیم با بو کردن دیگران اطلاعات ژنتیکی در خصوص آن ها به دست آوریم.
در مجموع آدم ها میلیارد ها دلار هزینه می نمایند تا با عطر ها و بو های خوش، بوی طبیعی بدن خود را تغییر دهند یا از بین ببرند
ما عطر هایی انتخاب می کنیم که با بوی ژنتیکی بدن ما هماهنگی داشته باشند. سوروکوفسکا و همکارانش نشان دادند که بر مبنای عطر هایی که فرد انتخاب می نماید می توان به جنبه هایی از شخصیت او پی برد. پس مهمانان لویی چهاردهم هم می توانستند در هنگام ورود با بو کردن فضای قصر چیز هایی از شخصیت پادشاه دست شان بیاید.
در یک پژوهش، از زنان خواستند تا تی شرت های پوشیده شده مردان گوناگونی را بو نمایند و مقدار خوشایندی بوی آن ها را معین نمایند. ترتیب انتخاب بر همان الگوی ناهمچونی آنتی ژن های لکوسیت انسانی (اچ ال آ) منطبق است.
اچ ال آ گروهی از پروتئین ها هستند که به سیستم ایمنی ما یاری می نمایند سلول های خودی و غیر خودی را تشخیص دهد و به این ترتیب بتواند عوامل بیماری زای احتمالی را هم شناسایی کند.
در انسان یک گروه از ژن های به هم چسبیده که آنتی ژن های لکوسیت انسانی را رمز گذاری می نماید ام اچ سی نامیده می گردد. هم چنین پروتئین های دیگر واکنش ایمنی بدن را هم رمز گذاری می نماید و نمونه مفیدی برای پژوهشگران است تا انواع روش های حفاظتی سیستم ایمنی بدن را آنالیز نمایند.
ویژگی های اچ ال آ شما ممکن است با هر آدم دیگری که دیدار کنید متفاوت باشد هر چند این ویژگی ها در برخی افراد مانند بستگان نزدیک بیشتر شبیه شماست.
از نظر ژنتیکی، فرزند داشتن از کسی که در ویژگی های اچ ال آ با ما همچون نباشد مزیتی است. سوروکوفسکا می گوید: اگر شریک زندگی شما ویژگی های ایمنی ژنتیکی و بوی بدن ناهمچون با شما داشته باشد، فرزندان تان مقاومت و ایمنی بهتری در برابر عوامل بیماری زا خواهند داشت.
در این پژوهش زنان تی شرت های پوشیده شده مردانی که بیشترین ناهمچونی اچ ال آ را با آن ها داشتند در اولویت اول قرار دادند و آخرین از آن کسانی بود که از نظر ژنتیکی با خود آن ها شباهت داشتند. آن ها می توانستند مردانی را انتخاب نمایند و ترجیح دهند که از نظر ژنتیک سیستم ایمنی برترین جفت برای آن ها بودند. البته آن ها از این کار خود هیچ خبر نداشتند و این انتخاب کاملاً به طور ناخودآگاهانه انجام می شد.
سوروکوفسکا می گوید: هنوز ساز و کار دقیق اینکه ناهمچونی در ویژگی های ژنتیکی منجر به احساس بوی خوشایند تر بدن می گردد برای ما روشن نیست، اما تصور بر این است که اچ ال آ باعث فراوری موادی می گردد که به مصرف باکتری های پوست می رسد و بوی خاصی فراوری می نماید.
به نظر می رسد که خیر. در تحقیق بر روی 3700 زوج احتمال اینکه فرد با فرد ناهمچون در ویژگی های ژنتیکی پیوند برقرار کند به نظر فقط اتفاقی می رسید. ما برخی بو ها را ترجیح می دهیم و شاید دلایل ژنتیکی هم برای این ترجیح داشته باشیم، اما وقتی می خواهیم ازدواج کنیم بر مبنای حس بویایی خود عمل نمی کنیم.
سوروکوفسکا می گوید:هر چند ویژگی های ژنتیکی بر انتخاب همسر اثر نمی گذارد، اما بر رضایت جنسی اثر می گذارد.
مهمت در پژوهشی که همراه با ایلونا کروی در دانشگاه درسدن آلمان انجام داد دریافت که افراد مبتلا به آنوسمی یا نابویایی (کسانی که حس بویایی ندارند) رابطهٔ جنسی ضعیف تری دارند.
زوج هایی که ناهمچونی آنتی ژن های لکوسیت بیشتری دارند، که بیشتر اوقات بر اثر شانس اتفاق می افتد، بالاترین مقدار رضایت جنسی را از یکدیگر دارند و میل شدیدی به فرزند آوری در آن ها دیده می گردد.
این موضوع بیشتر در زنان مشاهده می گردد. زنانی که شریک زندگی آن ها شباهت های اچ ال آ با آن ها دارد بیشتر احساس نارضایتی جنسی می نمایند و تمایل کمتری به بچه دار شدن دارند. هر چند وقتی شواهد پژوهش های گوناگون آنالیز می گردد چنین نتیجه ای قطعی نمی تواند باشد.
از نظر زیست شناسان تکاملی تأکید بر انتخاب زن منطقی است. در طبیعت، ماده ها نر ها را انتخاب می نمایند، چون این مادر است که برای پرورش فرزندان بیشترین مایه را می گذارد در نتیجه با جفت گیری با نری که از نظر ژنتیکی برای او مناسب نباشد بیشتر ضرر می نماید.
جانور ماده باید جفت خود را انتخاب کند و معیار های نر برتر را در نظر بگیرد. به همین علت است که جانوران نر در طبیعت رنگارنگ هستند و خوب می رقصند و آواز می خوانند و هنر نمایی های دیگری در طبیعت از خود نشان می دهند. آن ها باید مرغوبیت ژنتیکی خود را ثابت نمایند.
پیوند میان ژن ها و بوی بدن باعث باب شدن مدل جدیدی از آشنایی زوج ها شده است که به آن قرار دیدار فوری تی شرتی می گویند و حتی خدمات ارسال بو هم به راه افتاده است.
اما هنوز شواهد کافی در دسترس نیست که بر مبنای بوی بدن می توان انتخاب و تصمیم گیری خوبی در خصوص شریک زندگی انجام داد. می توانیم بگوییم بویی را ترجیح می دهیم، اما در عمل می بینیم که بر مبنای ترجیح های خود تصمیم نمی گیریم. چرا؟
یک علت آن این است که ماجرا های زندگی واقعی خیلی پیچیده تر از آن است که بتوان از اطلاعات بو به درستی استفاده کرد. حس های دیگر ما اطلاعاتی که با حس بویایی به دست می آوریم منحرف می نمایند. فقط بر مبنای بوی بدن می توانیم ارزیابی هایی درستی در خصوص روان رنجوری های افراد انجام دهیم.
سوروکوفسکا می گوید: وقتی تصویر فرد همراه با نمونه ای از بوی بدن او در اختیار آزمایش شوندگان قرار می گرفت آن ها گیج می شدند و نمی توانستند ارزیابی درستی انجام دهند.
ما نمی توانیم فقط از روی چهره افراد روان رنجوری ها و اختلالات روانی را تشخیص دهیم او معتقد است بوی بدن برای تشخیص روان رنجوری ها دقیق تر است، اما چهره ها برای این کار آسان تر هستند و بیشتر اوقات ما دنبال کار آسان تر هستیم.
در تحقیق دیگری زنان متأهل تی شرت همسران خود را آوردند و و زنان مجرد تی شرت دوست خود را (دوستی بدون تن خواهی) و این تی شرت ها را با تی شرت های مردان دیگری مخلوط کردند.
مهمت می گوید: آیا زنان متاهل همسر کسی بودند که بوی بدن او را ترجیح می دهند؟ نه، لزوماً نه. هیچ شواهد روشنی وجود ندارد که نشان دهد آن ها بوی بدن شریک زندگی خود را ترجیح می دهند. در این تحقیق زنان همسری که بوی بدنش را ترجیح بدهند انتخاب ننموده بودند.
در تحقیق دیگری مهمت دریافت بوی بدن غریبه ها قوی تر از بوی بدن مردان متأهل است. او حدس زد که شاید شواهدی مبنی برارتباط متقابل میان مقدار بالای تستوسترون و بوی قوی تر بدن باشد. می دانیم که ارتباطی میان بالا رفتن سن و کاهش تستوسترون وجود دارد، همان چیزی که در زندگی مردان متاهل پس از عبور از چهل سالگی رخ می دهد، اولویت قائل شدن برای فرزندان و امور خانوادگی دیگر.
مردانی که در رابطه با زنان هستند و مردانی که فرزند دارند مقدار تستوسترون پایین تری دارند. می دانیم که اطلاعات مربوط به ویژگی های ژنتیکی را با بوی بدن منتقل می کنیم، می دانیم که می توانیم این اطلاعات را دریابیم، اما چرا از این آگاهی استفاده نمی کنیم؟
سوروکوفسکا می گوید: اگر فقط بخواهید شریکی با ژن های خوب پیدا کنید باید به بوی بدن او توجه کنید، اما، چون برای بیشتر افراد این مهم ترین جنبه نیست به همین علت افراد از این روش استفاده نمی نمایند.
مهمت هم با او موافق است: بو فایده اش را تا حدود زیادی از دست داده است. ما ده ها هزار سال است که بوی واقعی بدن خود را پنهان نموده ایم.
منبع: فرادیدمجله ابوذریون: نگاهی اجمالی به رویدادهای روز ایران و جهان
عکسفا: مجله عکسفا، عکسها و رویدادهای اخیر دنیا